İstanbul festivali filmlerine toplu bir bakış

BİRBİRİNDEN İLGİNÇ FİLMLER... VE    

                DE FARKLI ÖNERİLER

5 Nisan’da başlayacak olan 27. İstanbul film festivalinin Klasik Filmler bölümlerine geçen hafta değinmiş ve 10 filmlik bir tavsiye listesi vermiştim. Bu hafta, geri kalan filmlere göz atıyoruz. Öylesine zengin bir program var ki!... Unutmayın: rezervasyon bugün başlıyor. Ve öğütlerimizi okuyunca, hemen gişelere koşmanız gerekiyor!..

Altın Lale filmleri

Geleneksel Altın Lale için 12 film yarışıyor. Bence en ilginçleri, hep şaşırtan Michel Gondry’nin yine absürd tondaki komedisi “Lütfen Başa Sarın”, festivalin bize sevdirdiği İzlandalı Baltasar Kormakur’un kara-film denemesi “Bataklık”, Arjantinli Lucia Penzo’nun çifte cinsiyetli bir gencin acıklı öyküsünü anlattığı “XXY”, ABD’nin öncü bağımsızı John Sayles’in “rock’n roll’un doğuşu” üzerine iddialı yapımı “Honeydripper”...Bizden de “Yumurta” ve “Gitmek” filmlerinin katıldığı bu resmi bölümün yarışma-dışı filmleriyse Peter Greenaway’in bir Rembrandt tablosu çevresinde dönen yeni sürprizi “Gece Bekçisi”, Takeshi Kitano’nun film yapma serüveni üzerine “Yaşasın Yönetmen” ve de Koreli İm Kwon-Taek’in görkemli aşk hikayesi “Yılların Ötesinde”.

İnsan Hakları üzerine

Avrupa Konseyi ile işbirliği yaparak düzenlenen bu önemli bölümde, bu yıl özel bir jüri ödül de verecek. Filmlerin arasında, Nick Broomfield’in “Irak’ın ‘Apocalypse Now’ı” olarak tanıtılan “Hadisa İçin Savaş”, İsrailli Amos Gitai’nin Juliette Binoche ve Jeanne Moreau’lu siyasal polemiği “Çözülme”, Çinli usta Li Yang’ın kara mizahla dokunmuş “Kör Dağ”, “Hayatın İçinden”ini çok sevdiğimiz Amerikan bağımsızı Thomas McCarthy’nin son filmi “Misafir” gibi çok çekici yapımlar var.

Ulusal Yarışma

Bu bölümdeki yepyeni filmlere dikkat çekmekle yetineceğim: Mehmet Güleryüz’ün “Havar”, Mehmet Güreli’nin “Gölge”, Hüseyin Karabey’in “Gitmek”, Kazım Öz’ün “Fırtına”, Seyfi Teoman’in dünya galasını Berlin’de yapan “Tatil Kitabı”, Derviş Zaim’in “Nokta” filmleri, sanırım dikkatle izlenmeyi hak ediyor. Bu filmlere, meraklılarının izleyeceği bir avuç belgesel de ekleniyor.

Akbank galaları

Bu bölümde en şık ve cilalı filmlerden bir bölümünün yer aldığı artık biliniyor. “Makinist”le bir hayran kitlesi edinen Brad Anderson’un zengin kadrolu uluslararası yapımı “Sibirya Ekspresi”, Kanadalı usta Denys Arcand’ın ünlü üçlemesinin son halkası olan “Karanlığın Gölgesinde”, İsveçli kadın yönetmen Susanne Bier’in ilk İngilizce filmi, Sam Mendes imzalı bir aile dramını anlatan “Yitirdiğimiz Şeyler”, İngiliz tarihinden parlak ve gösterişli bir yaprak açan “Boleyn Kızı”, Todd Haynes’in Bob Dylan güzellemesi “I’m Not There”, Haneke’nin ünlü filmini ünlü oyuncularla yeniden çektiği “Ölümcül Oyunlar” (gerekli miydi?), yoğun bir aile ve yaşlılık dramı olan bağımsız Amerikan filmi “Savage Ailesi”, Sean Penn’in bu kez yönetmenlik koltuğuna kurulduğu dokunaklı, şiirsel yol filmi “İnto the Wild”. Çoğunun sinemalara gelecek olması belki tek teselli: hepsini göremeyiz ki!..

Yıllara meydan okuyanlar

Bunların çoğu Fransız: kolay yaşlanmıyorlar mıdır, nedir!...Claude Chabrol “İkiye Bölünen Kız”, Jacques Rivette “Baltaya Dokunma”, Eric Rohmer “Astre ile Seladon’un Aşkları” ile formlarını koruyorlar. Yaşları artık 80’ler civarında olan bu genç-ihtiyarlara, “Yüz Mıh”la İtalyan Ermanno Olmi, “Fadolar”la İspanyol Carlos Saura, Oscar adayı “Katin”le Polonyalı Andrzej Wajda da ekleniyor. Ama rekor, tam 100 yaşında olup yeni filmi “Kristof Kolomb’un Gizemi” ile karşımıza gelecek olan Portekizli Manuel de Oliveira’da!...

Dünya festivallerinden

İşte geleneksel olarak festivalin en zengin bölümü. 21 film arasından özellikle dikkaç çekenler: yazar Paul Auster’in yönetmenlik denemesi, ‘nükteli bir mesel’ olarak tanıtılan “Martin Froster’in İç Dünyası”, Alain Corneau’nun bir Melville klasiğini zengin bir kadroyla yeniden yorumladığı “İkinci Soluk”, Christophe Honore’nin son Cannes’da hayli sükse yapan modern müzikali “Aşk Şarkıları”... Avusturyalı Rolf de Heer’in özgün dünyasını özleyenler için “Dr. Plonk”, Çinli Hsou-Hsiao-Hsien’in Paris’i yorumladığı “Kırmızı Balonun Yolculuğu”, Cedric Klapsich’in Paris güzellemesi “Paris”...Ken Loach’un bu kez göçmenlere eğildiği son polemik filmi “İşte Özgür Dünya”, “Yağmurdan Önce”nin yönetmeni Milcho Manchevski’nin felsefi meseli “Gölgeler”, büyük Rus ustası Nikita-Mikhalkov’un dönüş filmi, bir tür “12 Öfkeli Adam” uyarlaması olan “12”...Son Berlin’in Altın Ayı’lı Brezilya filmi “Özel Tim”, bir dönemde festivalin gözdelerinden olan İspanyol Ventura Pons’un dönüş filmi “Barselona”, Alman ustası Volker Schlöndorff’un dönüş filmi, şaşırtıcı bir yol serüveni olan “Ulzhan”, aramızda olacak büyük Rus yönetmeni Alexander Sokurov’un görkemli savaş ve yaşlılık alegorisi “Alexandra”. Ve keşfedilmesi gereken birkaç saklı mücevher daha...

Genç ustalar ve Amerikan Bağımsızları

İlk ya da ikinci film olarak karşımıza gelenler arasında Tayland filmi, yakın zamandaki tsunami felaketinin mirası üzerine “Muhteşem Kasaba”, bir tür Kazakistan büyüsü taşıyan Fransız filmi “At Hırsızları” ve Fatih Akın’ın himayesindeki Özgür Yıldırım’ın dinamik filmi “Chico” başı çekiyor. Amerikan Bağımsızları bölümünde de parlak isimler var: Wes Anderson (“The Darjeeling Limited”), Gregg Araki (“Duman Altı”), Noah Baumbach (“Kızkardeşim Evleniyor”), Abel Ferrara (“Striptiz Hikayeleri”), Wayne Wang (“Bin Yıllık Hayır-Duası”), gençlerin bilip izlediği özgün sinemacılar. Diğer filmler de keşfedilmeye değer olabilir.

NTV Belgesel Kuşağı

Çoğu daha sonra NTV ekranında görme şansınız olacak filmler. Yine de özellikle tavsiye edeceklerimiz: İngiliz Michael Apted’in “Futbolun Gücü”, Kübalı Estela Bravo’nun “Kimim Ben?”, enfes Fransız doğa belgeseli “Aşıklar”, kendine özgü dahi ve eşcinsel İngiliz yönetmeni Dedek Jarman üzerine “Derek”. Müzikal çabalar: Lou Reed ve müziği üzerine Julian Schnabel imzalı “Berlin”, Rolling Stones üzerine Martin Scorsese imzalı “Shine A Light”, “Patti Smith: Dream of Love”...Siyasal yaklaşımlar: “Savaş Dansı”ndan “Savaş Provası”na, “Terörün Avukatı”ndan “Düşmanımın Düşmanı”na, “Litvinenko Davası”ndan “Ariel Dorfman’ın Sürgünü”ne. Ve NTV’de görmeniz zor gözüken bir film: İslam’la eşcinsellik arasındaki kesişme noktaları üzerine “Aşk İçin Cihat”...

Mayınlı Bölge ve Geceyarısı Çılgınlığı

Deneysel sınırında gezinen filmlere ayrılan Mayınlı Bölge’de, keşif meraklıları zevkle dolaşabilir. Benim bildiklerim arasında, Takashi Miike’nin “sukiyaki western” denemesi “Düello”, Meksikalı Carlos Reygades’in yine kesinlikle yadırgatıcı filmi “Sessiz Işık”, biçimci Tarsem Singh’in fantastik fantezisi “Düşüş” var. Geceyarısı Çılgınlığı ise daha da ötelere giden filmler!..Ürkünç İspanyol filmi “Yetimhane”, son Dario Argento yapımı “Gözyaşlarının Annesi”, altı ünlü grafik sanatçısının korku üzerine denemesi “Karanlık Korkusu”, geceyarısı seanslarında gençleri bekliyor!..

Kadının Adı Var ve Çocuk Mönüsü

Kadınlar üzerine filmler...Pek bildiklerim yok, ama İciar Bollain, Julio Medem, Wayne Wang gibi bildik isimlerin filmlerine kadınlar göz atabilir. Festival artık çocukları da unutmuyor. Onlara ayrılan bölümde, özenle seçilmiş dört film var. Canlandırma Sineması bölümünde tanıtılan Alexander Petrov ise alanında Oscar almış bir usta. Ve belki en çok çocuklara göre...

Kafkas’lardan Akdeniz’e

Bu bölümde, anılan komşu yörelerden seçilmiş ilginç filmler var. Rusya, İran, Ürdün, Kazakistan derken, tanıdık adlara ve eski dostlara rastlıyoruz: Tunuslu Nuri Bouzid’in “Making Of”, Mısırlı Yusuf Şahin’in “Keşmekeş”, Cezayirli Mehdi Charef’in “68 Yazı”. Ve de Fransızların son Cesar ödüllerinde en büyük ödülleri toplayan, Tunuslu Abdellatif Kechiche imzalı “Balıklı Bulgur”.

DEĞİŞİK ZEVKLERE GÖRE ONAR FİLMLİK LİSTELER:

Güvence isteyenler için:

Honeydripper

Yılların Ötesinde

Yitirdiğimiz Şeyler

Boleyn Kızı

İkiye Bölünen Kız

Katin

İkinci Nefes

Paris

İşte Özgür Dünya

Alexandra

Keşif meraklıları için:

Lütfen Başa Sarın

Gece Bekçisi

I’m Not There

Dr. Plonk

Gölgeler

At Hırsızları

The Darjeeling Limited

Düello

Sessiz Işık

Balıklı Bulgur

Alexander Petrov canlandırma filmleri

Marjinal ve alternatif sevenler için:

Kadın Gibi Geçti

XXY

Hadisa İçin Savaş

İnto the Wild

Aşk Şarkıları

Barselona

La Leon

Aşk İçin Cihat

Yetiş Eros

Çılgınlar Kulübü

Belgesel tutkunları için:

Fadolar

Şarkılarla Geçtim Aranızdan

Aşk Filmleri Yönetmeni: Orhan Aksoy

Futbolun Gücü

Kimim Ben?

Aşıklar

Derek

Berlin

Shine A Light

Patti Smith: Dream of Life